مطالب حاضر حاوي 35 نكته در مورد طراحي وكنترل تابلوهاي برق مي باشد كه به هدف افزايش معلومات طراحان و كنترلرهاي تابلوبرق گردآوري شده است ،اميد است كه مورد رضايت كارشناسان محترم واقع گردد . بدين وسيله از اساتيد و كارشناسان محترم درخواست مي نمايد نظرات سازنده خود را در جهت هرچه پربارتر نمودن مطالب ارايه شده ارسال نمايند . در پايان از همكاران عزيزي كه در تدوين جزوه حاضر مساعدت نموده اند سپاسگذاري مي نمايد.
۱-هيچگاه در مسير تغذيه موتور كليد يا ديژنكتور از كنتاكت رله شيشهاي استفاده نگردد زيرا با توجه به كم بودن فاصله كنتاكتها باهم، امكان دارد جرقه توليد شده و كنتاكتها ذوب شود. بهتر است در اين مواقع از كنتاكتور با توان حدود سه برابر توان موتور استفاده گردد.
2- هيچگاه از ديود براي مدار لامپ تست در مدارات AC استفاده نگردد؛ براي مدار فوق از كنتاكت باز استفاده گردد.
3- در صورتيكه در فيدرهاي ورودي از لامپ سيگنال و ولتمتر استفاده ميگردد سعي گردد لامپ سينگنال از زير كليد و ولتمتر از بالاي كليد تغذيه گردد (يابالعكس).
4- مقدار جرياني كه در يك ثانيه يك سيم قابليت تحمل آن را دارد از فرمول زير محاسبه ميگردد.
سطح مقطع = S 200 × S = Imax
جريان ماكزيم = Imax
5- سيمهايي كه مستقيماً از روي باس بار گرفته مي شود بايد كمتر از 2.5 ميليمتر مربع نباشد و ايزوله گردد. در صورتيكه قطر سيم از حد معين A بيشتر شود نياز به ايزوله ندارد:
200 × S = A
A : مقدار جرياني كه در يك ثانيه باعث قطع كليد اصلي مي گردد
6- از كنتاكت ميكروسوئيچ تست و سرويس جهت مدارات قطع و وصل استفاده گردد نه از كنتاكت رله كمكي متأثر از ميكروسوئيچ زيرا در هنگام قطع برق به طور ناخواسته رله كمكي بي برق شده و دستور قطع مي دهد.
7- هيچگاه از مس بافته شده به جاي هادي انعطاف پذير جهت قسمتهاي داراي ولتاژ استفاده نگردد. زيرا پس از گذشت زمان مس بافته شده انعطاف لازم را از دست مي دهد.
8- جهت ارتباط كامل سيستم ارت تابلو حتماً در محل اتصالات از واشرخاردار استفاده گردد يا محل اتصال رنگبري شود.
9- در صورتيكه از كليد AC به جاي DC استفاده گردد قدرت قطع كليد در ولتاژ DC سه برابر كاهش مي يابد.
10- در صورتيكه رله كليد (MCCB) از نوع الكترونيكي باشد در جريان DC عملكرد مناسبي ندارد ولي عملكرد رله حرارتي در هر دو نوع جريان يكسان مي باشد.
11- از مينياتوري DC مي توان در جريان AC استفاده نمود ولي عكس اين موضوع مجاز نمي باشد.
12- در صورتيكه از CT دو رنج در تابلو استفاده مي گردد حتماً نوع اتصال اوليه CT (نسبت تبديل CT) بايستي در نقشه الكتريكي مشخص گردد.
13- در صورت استفاده از نمايشگر نئوني در تابلوي فشار متوسط ترجيحاً سعي گردد از نوع خود تغذيه استفاده گردد. در صورت استفاده از نوع تغذيه كمكي، با قطع برق تغذيه نمايشگر نيز خاموش ميگردد در حاليكه ولتاژ روي باسبار وجوددارد.
14- جهت كاهش زمان سيم كشي و همچنين سيم مصرفي، بهتر است در جائي كه از كنتاكتهاي سري رله شيشه يا كنتاكتورو ... استفاده مي گردد حتماً محل قرار گيري المانهاي مذكور در طراحي و وايرينگ الكتريكي لحاظ گردد.
15- در هنگام نوشتن وايرينگ كنتاكت المانهاي هم پتانسيل، دقت شود المانهايي كه نزديكتر به محل نقطه مبدأ قرار دارند زودتر نوشته شوند.
16- در هنگام انتخاب باس بار دقت شود كه باس بار تحمل 5/1 برابر جريان كليد ورودي را داشته باشد كه اين موضوع در هنگامي كه خروجيهاي تابلو موتوري باشد اهميت بيشتري دارد.
17- در هنگام چيدمان المانهاي تابلو دقت گردد كه ترموستات در دورترين نقطه نسبت به هيتر قرار داشته باشد و هيتر در پايين ترين قسمت تابلو قرار گيرد.
18- در تابلوي فشار ضعيف سعي شود مدار هيتر و روشنايي از زير كليد ورودي گرفته شود (زمانيكه از دو ورودي استفاه ميگردد طبق منطق درخواستي طراحي گردد)
19- در مدار اينترلاك الكتريكي تابلو بايستي از كنتاكتهاي خود المانها درگير در اينتر لاك استفاده گردد نه از كنتاكتهاي رله كمكي متأثر از المانهاي درگير.
20- حداكثر فاصله مجاز جهت نصب كليد فيوز و كليدهاي اصلي از كف تابلو 1600 ميليمتر
مي باشد.
21- در مدار وصل خازن حتماً به زمان تخليه (دشارژ) خازن دقت شود (مدار اينترلاك پيش بيني گردد)
22- جهت حفاظت مداراتي كه از زير كليد اصلي تغذيه مي شود حتماً از كليد فيوز كارتريجي (سيگاري) با قدرت قطع بالا استفاه گردد.
23- در مدار ثانويه CT ترمينالي زمين مي شود كه ترمينال متناظر اوليه آن ورودي در نظر گرفته شده است.
24- در صورتيكه از يك كر (core) ترانس جريان استفاده شده باشد دقت شود كرهاي ديگر اتصال كوتاه شوند.
25- هيچگاه كنتاكت رله افت فشار گاز در ديژنكتورهاي گازي نبايستي دستور قطع به بوبين قطع آن ديژنكتور را بدهد.
26- در هنگام تست Power frequency بايستي برقگيرها و ترانسهاي ولتاژ از مدار خارج گردند.
27- جامپرها در ترمينال جرياني بايستي سيم هاي طرف CT را اتصال كوتاه كند.
28- در صورتيكه تجهيزات حفاظتي و اندازه گيري جريان كسر باشد بايستي ثانويه CT اتصال كوتاه گردد.
29- حداقل سطح مقطع سيم هاي جزياني 5/2ميليمتر مربع مي باشد.
30- سعي گردد جهت سيم و كابلهاي مشتري كه بعد از نصب تابلو اتصال مييابد ترمينال خالي و داكت خالي در نظر گرفته شود.
31- درهنگام طراحي، كليدهايي كه در نزديكي ترانس اصلي قراردارند با توجه به توان ترانس قدرت اتصال كوتاه كليد در نظر گرفته شود.
32- جهت عبور سيمهاي ثانويه PT و CT از قسمت MV به LV از لوله خرطومي فلزي استفاده گردد.
33- در هنگام طراحي فيوزهاي حفاظتي دقت شود كه فيوزهاي انتخابي متناسب با جريان تجهيزات انتخاب شود.
34-رابطه بين جريان و زمان
35-رابطه جريان اتصال كوتاه تقريبي
U2: ولتاژ ثانويه ترانس Icc: جريان اتصال كوتاه %Ucc: درصد ولتاژ اتصال كوتاه S : قدرت ترانس
۱-هيچگاه در مسير تغذيه موتور كليد يا ديژنكتور از كنتاكت رله شيشهاي استفاده نگردد زيرا با توجه به كم بودن فاصله كنتاكتها باهم، امكان دارد جرقه توليد شده و كنتاكتها ذوب شود. بهتر است در اين مواقع از كنتاكتور با توان حدود سه برابر توان موتور استفاده گردد.
2- هيچگاه از ديود براي مدار لامپ تست در مدارات AC استفاده نگردد؛ براي مدار فوق از كنتاكت باز استفاده گردد.
3- در صورتيكه در فيدرهاي ورودي از لامپ سيگنال و ولتمتر استفاده ميگردد سعي گردد لامپ سينگنال از زير كليد و ولتمتر از بالاي كليد تغذيه گردد (يابالعكس).
4- مقدار جرياني كه در يك ثانيه يك سيم قابليت تحمل آن را دارد از فرمول زير محاسبه ميگردد.
سطح مقطع = S 200 × S = Imax
جريان ماكزيم = Imax
5- سيمهايي كه مستقيماً از روي باس بار گرفته مي شود بايد كمتر از 2.5 ميليمتر مربع نباشد و ايزوله گردد. در صورتيكه قطر سيم از حد معين A بيشتر شود نياز به ايزوله ندارد:
200 × S = A
A : مقدار جرياني كه در يك ثانيه باعث قطع كليد اصلي مي گردد
6- از كنتاكت ميكروسوئيچ تست و سرويس جهت مدارات قطع و وصل استفاده گردد نه از كنتاكت رله كمكي متأثر از ميكروسوئيچ زيرا در هنگام قطع برق به طور ناخواسته رله كمكي بي برق شده و دستور قطع مي دهد.
7- هيچگاه از مس بافته شده به جاي هادي انعطاف پذير جهت قسمتهاي داراي ولتاژ استفاده نگردد. زيرا پس از گذشت زمان مس بافته شده انعطاف لازم را از دست مي دهد.
8- جهت ارتباط كامل سيستم ارت تابلو حتماً در محل اتصالات از واشرخاردار استفاده گردد يا محل اتصال رنگبري شود.
9- در صورتيكه از كليد AC به جاي DC استفاده گردد قدرت قطع كليد در ولتاژ DC سه برابر كاهش مي يابد.
10- در صورتيكه رله كليد (MCCB) از نوع الكترونيكي باشد در جريان DC عملكرد مناسبي ندارد ولي عملكرد رله حرارتي در هر دو نوع جريان يكسان مي باشد.
11- از مينياتوري DC مي توان در جريان AC استفاده نمود ولي عكس اين موضوع مجاز نمي باشد.
12- در صورتيكه از CT دو رنج در تابلو استفاده مي گردد حتماً نوع اتصال اوليه CT (نسبت تبديل CT) بايستي در نقشه الكتريكي مشخص گردد.
13- در صورت استفاده از نمايشگر نئوني در تابلوي فشار متوسط ترجيحاً سعي گردد از نوع خود تغذيه استفاده گردد. در صورت استفاده از نوع تغذيه كمكي، با قطع برق تغذيه نمايشگر نيز خاموش ميگردد در حاليكه ولتاژ روي باسبار وجوددارد.
14- جهت كاهش زمان سيم كشي و همچنين سيم مصرفي، بهتر است در جائي كه از كنتاكتهاي سري رله شيشه يا كنتاكتورو ... استفاده مي گردد حتماً محل قرار گيري المانهاي مذكور در طراحي و وايرينگ الكتريكي لحاظ گردد.
15- در هنگام نوشتن وايرينگ كنتاكت المانهاي هم پتانسيل، دقت شود المانهايي كه نزديكتر به محل نقطه مبدأ قرار دارند زودتر نوشته شوند.
16- در هنگام انتخاب باس بار دقت شود كه باس بار تحمل 5/1 برابر جريان كليد ورودي را داشته باشد كه اين موضوع در هنگامي كه خروجيهاي تابلو موتوري باشد اهميت بيشتري دارد.
17- در هنگام چيدمان المانهاي تابلو دقت گردد كه ترموستات در دورترين نقطه نسبت به هيتر قرار داشته باشد و هيتر در پايين ترين قسمت تابلو قرار گيرد.
18- در تابلوي فشار ضعيف سعي شود مدار هيتر و روشنايي از زير كليد ورودي گرفته شود (زمانيكه از دو ورودي استفاه ميگردد طبق منطق درخواستي طراحي گردد)
19- در مدار اينترلاك الكتريكي تابلو بايستي از كنتاكتهاي خود المانها درگير در اينتر لاك استفاده گردد نه از كنتاكتهاي رله كمكي متأثر از المانهاي درگير.
20- حداكثر فاصله مجاز جهت نصب كليد فيوز و كليدهاي اصلي از كف تابلو 1600 ميليمتر
مي باشد.
21- در مدار وصل خازن حتماً به زمان تخليه (دشارژ) خازن دقت شود (مدار اينترلاك پيش بيني گردد)
22- جهت حفاظت مداراتي كه از زير كليد اصلي تغذيه مي شود حتماً از كليد فيوز كارتريجي (سيگاري) با قدرت قطع بالا استفاه گردد.
23- در مدار ثانويه CT ترمينالي زمين مي شود كه ترمينال متناظر اوليه آن ورودي در نظر گرفته شده است.
24- در صورتيكه از يك كر (core) ترانس جريان استفاده شده باشد دقت شود كرهاي ديگر اتصال كوتاه شوند.
25- هيچگاه كنتاكت رله افت فشار گاز در ديژنكتورهاي گازي نبايستي دستور قطع به بوبين قطع آن ديژنكتور را بدهد.
26- در هنگام تست Power frequency بايستي برقگيرها و ترانسهاي ولتاژ از مدار خارج گردند.
27- جامپرها در ترمينال جرياني بايستي سيم هاي طرف CT را اتصال كوتاه كند.
28- در صورتيكه تجهيزات حفاظتي و اندازه گيري جريان كسر باشد بايستي ثانويه CT اتصال كوتاه گردد.
29- حداقل سطح مقطع سيم هاي جزياني 5/2ميليمتر مربع مي باشد.
30- سعي گردد جهت سيم و كابلهاي مشتري كه بعد از نصب تابلو اتصال مييابد ترمينال خالي و داكت خالي در نظر گرفته شود.
31- درهنگام طراحي، كليدهايي كه در نزديكي ترانس اصلي قراردارند با توجه به توان ترانس قدرت اتصال كوتاه كليد در نظر گرفته شود.
32- جهت عبور سيمهاي ثانويه PT و CT از قسمت MV به LV از لوله خرطومي فلزي استفاده گردد.
33- در هنگام طراحي فيوزهاي حفاظتي دقت شود كه فيوزهاي انتخابي متناسب با جريان تجهيزات انتخاب شود.
34-رابطه بين جريان و زمان
35-رابطه جريان اتصال كوتاه تقريبي
U2: ولتاژ ثانويه ترانس Icc: جريان اتصال كوتاه %Ucc: درصد ولتاژ اتصال كوتاه S : قدرت ترانس
